Bitkiler Nasıl Solunum Yapar?

Canlı metabolizmasını oluşturan en temel metabolik faaliyet solunumdur. Canlılar enerji ihtiyaçlarını karşılamak için solunum yaparlar. Bu yazıda bitkiler nasıl solunum yapar sorusu üzerinde durmaya çalışacağız.

Kısaca giriş yapacak olursak bitkiler oksijenli solunum yapar. Oksijenli solunum reaksiyonları bu şekilde solunum yapan bütün canlılarda ortaktır. Ancak bitkilerde oksijenli solunumla birlikte bunun tam tersi olan olan fotosentezin de yapılıyor olması kafa karışıklığına neden olmaktadır. Hatta bazı öğrenciler bitkiler solunum yapar mı diye soru sormaktadır.

Elbette bitkiler de enerji harcadıkları için bu enerjiyi karşılamak amacıyla solunum yapmak zorundadır.

Bitkilerin Solunumu

Hayvanlar nasıl solunum yapar ise bitkiler de aynı şekilde yapar. Bu arada bitkileri bir bütün olarak ele almak gerekir. Yeşil otlar nasıl solunum yapar ise büyük ağaçlar da aynı şekilde oksijenli solunum yapacaktır.

Oksijenli solunum denklemi kaba şu şekildedir: Glikoz + oksijen → karbondioksit + su + ATP (Enerji)

Bunu kimyasal formülleriyle ifade edersek: C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O + 38 ATP olur.

Yani oksijenli solunumda 1 glikoz molekülünün 6 oksijen molekülü ile yakılması sonucu 6 karbondioksit, 6 su molekülü oluşur ve 38 ATP enerji ortaya çıkar. Bitkilerdeki solunum denkleminin genel özeti bu şekildedir. Glikozun oksijenle tepkimesi bir yanma reaksiyonudur.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi diğer canlılar nasıl oksijenli solunum yapar ise bitkiler de o şekilde yapmaktadır.

Oksijenli Solunum ve Fotosentez

Tüketici canlılar solunum yapmak için ihtiyaç duydukları glikozu dışarıdan hazır olarak alırlar. Bitkiler ise üretici oldukları için glikozu kendileri üretir ve kullanır. Fotosentez reaksiyonları oksijenli solunum reaksiyonlarının tam tersi şeklindedir. Kısaca özetlersek fotosentez denklemi:

6CO2 + 6H2O + Güneş ışığı  → C6H12O6 + 6O2 şeklinde olur. Burada güneş ışığının kullanılıyor olması fotosentezin sadece gündüz vakti yapılıyor olduğu sonucunu çıkarır.

Ancak bitkilerin geceleri de enerjiye ihtiyacı olduğundan gündüz depo ettikleri glikozları geceleri de solunumda kullanırlar. Kısaca söyleyecek olursak bitkiler gündüzleri hem fotosentez hem solunum yaparken, geceleri yani karanlıkta sadece solunum yapar.

Bitkilerde fotosentez için kloroplast, oksijenli solunum için ise mitokondri organeli bulunmaktadır. Bu organeller çift zarlı ve kendi DNA’larını taşıyan gelişkin yapılardır.

Ağaçlar veya ayçiçeği nasıl solunum yapar diyorsanız bu durum hepsi için geçerlidir. Bitkinin yapraklı ya da yapraksız olması değişikliğe neden olmaz. Kısaca maddeler halinde öğrendiklerimizi özetleyelim:

  • Bitkilerde oksijenli solunum görülmektedir.
  • Bitkilerde fotosentez gün ışığında, solunumu ise sürekli yapar.
  • Yapraklı, yapraksız olmaları ya da çiçek taşıyıp taşımaları solunum türünü değiştirmez
  • Oksijenli solunum ile fotosentez reaksiyonları birbirinin tersi şeklindedir.
  • Oksijenli solunum mitokondri organelinde gerçekleşir.
  • Bitkiler üretici oldukları için solunumda kullandıkları glikozu kendileri üretir.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

8 − 7 =