Ekosistemde Azot Döngüsü

Azot bizim için çok önemli bir elementtir. Proteinlerin yapısında azot bulunmaktadır. Bu nedenle azot olmadan proteinler olmaz. Dolayısıyla enzimler de üretilemez. Azotlu organik bileşiklerin yapısına katılan azot atomları sabit durmaz. Sürekli doğada hareket eder. İşte bu harekete ekosistemde azot döngüsü adı verilir.

Azot Döngüsü ile İlgili Temel Bilgiler

Ekosistemde azot döngüsü ile ilgili bazı temel bilgiler verelim. Ardından azot döngüsü şeması ile birlikte bu döngüyü özetleyelim.

  • Azot protein, hormon, vitamin ve yönetici moleküllerin yapısına katılır.
  • Topraktaki verimlilik için azot çok önemli bir elementtir.
  • Azotun ana kaynağı atmosferde bulunan azot gazıdır.
  • Atmosferin büyük kısmı azot gazıdır. Atmosferdeki gazın %78’i azottur.
  • Azot atmosferde bulunan gaz şekliyle canlılar tarafından kullanılamaz.
  • Azotun kullanılabilmesi için nitrit ve nitratlara dönüşmesi gerekir.

Azot Döngüsü Aşamaları ve Şeması

10. sınıf biyoloji dersinde detaylarıyla karşımıza çıkan azot döngüsünü şeması üzerinden maddeler halinde özetleyelim. Önce azot döngüsü şemasını verelim. Ardından da maddeler halinde olayı anlatalım.

ekosistemde azot döngüsü

Azot Döngüsü Maddeler Halinde

  • Ekosistemde azot döngüsü nedir kısaca anlattık. Şimdi de yukarıda verdiğimiz şemada gerçekleşenleri maddeler halinde verelim.
  • Volkanizma, şimşek gibi doğal atmosferik olaylarla ortaya çıkan serbest azot oksijenle bir araya gelerek nitrit ve nitrata dönüşür.
  • Nitrat ve nitirite dönüşen azot elementi  çeşitli yağışlarla toprağa geçer.
  • Toprakta bulunan ve bazı bitkilerin köklerinde yer alan azot bağlayıcı bakterilerle nitratlar bitkiye kazandırılır.
  • Beslenme aracılığıyla bitkilerden ilk tüketici olan otçullara ve onlardan da etçillere azot geçişi olur.
  • Ölü bitki ve hayvan artıkları, ayrıştırıcılar tarafından parçalanarak bünyelerindeki azot amonyağa dönüşür.
  • Tek hücreli bu organizmalar amonyağı ilk önce nitrite ve sonra da nitrata dönüştürür. Bu olaya nitrifikasyon denir.
  • Nitrata dönüşen azotun bir kısmı bitkiler tarafından yeniden kullanılır. Kalanı ise denitrifikasyon ile atmosfere geçer. Böylece döngü tamamlanır.

Yukarıda anlatılan olayların özeti azot elementinin canlı ve cansız ortamlar arasında sürekli yer değiştirmesidir. Ekosistemde bu yer değiştirmeye azot döngüsü denmektedir.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

20 + fifteen =