Eksen Eğikliği Olmasaydı?

Dünyanın şekli ve hareketleri sonucunda gece gündüz, mevsimler, yerel saat farkları gibi birçok coğrafi olay meydana gelmektedir. Bütün bunların neyden kaynaklandığını bilmek Dünyamızı tanımak açısından çok önemlidir. Dünyanın ekseninin eğik olmasının birçok sonucu vardır. Bu nedenle eksen eğikliği olmasaydı ne olurdu sorusu bizim için çok öğreticidir. Coğrafya dersinde bu soru sık sorulur.

Dilerseniz önce eksen eğikliği nedir sonuçları nelerdir öğrenelim. Sonrasında eksen eğikliği olmasaydı ya da az veya fazla olsaydı neler olurdu değilim.

Eksen Eğikliği Nedir?

Dünya’nın döndüğü elips şeklindeki yörünge ile Dünya’nın ortasından geçtiği varsayılan ekvator çizgisinin paralel olması beklenirken bu doğrular arasında 23° 27′ şeklinde bir açı bulunur. Bu açının varlığı eksen eğikliği olarak adlandırılır. Dünyanın yörüngede duruş şekline baktığımız zaman biraz eğilmiş bir futbol topu görüntüsü görürüz.

Dünyanın yörüngesinin elips şeklinde olması, Dünyanın şeklinin geoit şeklinde olması ve Dünyanın ekseninin eğik olması farklı olaylardır. Hepsinin farklı sonuçları vardır.

Eksen eğikliği olmasaydı

Eksen Eğikliğinin Sonuçları

Dünyanın eksenin eğik olmasının coğrafya açısından çok hayati sonuçları vardır. Bu sonuçları bilirsek eksen eğikliğinin sağladıklarını daha iyi anlarız.

Eksen eğikliğinin sonuçları şöyle sıralanabilir:

  • Bir noktaya düşen Güneş ışınlarının açısı yıl boyunca değişir.
  • Bunun sonucunda mevsimler oluşur.
  • Dünya üzerindeki herhangi bir yerde yıl boyunca gölge boyu değişir.
  • Güneş farklı zamanlarda farklı yerlere dik açıyla gelir.
  • Dönence alanları ve kutup daireleri meydana gelir.
  • Aydınlanma dairesi hiç durmadan yer değiştirir.
  • Gece ve gündüz süreleri uzar ve kısalır.
  • İklim kuşakları oluşur.
  • Mevsimlere göre sıcaklık ve basınç farkları meydana gelir.

Yukarıda gösterildiği gibi eksen eğikliğinin çok ama çok önemli sonuçları bulunmaktadır.

Eksen Eğikliği Olmasaydı Ne Olurdu?

Eksen eğikliği olmasaydı bugünkü manada bildiğimiz bir yaşam mümkün olmazdı. Yine de maddeler halinde eksen eğikliğinin yokluğu nasıl bir şey görelim.

Eksen eğikliği olmasaydı aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkardı:

  • Güneş ışınları yıl boyu ekvatora dik gelirdi.
  • Gece ve gündüz süreleri bütün dünyada sürekli olarak eşit olurdu.
  • Mevsimler oluşmazdı.
  • Bir noktanın Güneş ışınlarını alma açısı sabit kalırdı. Gölge boyu hep aynı olurdu.
  • Bir bölgede sıcaklık yıl boyunca hep yakın seviyelerde olurdu.
  • Aydınlanma çizgisi sürekli kutuplardan geçerdi. Kutuplarda sürekli alacakaranlık meydana gelirdi.
  • Mevsimler ortadan kalktığı için canlı çeşitliliği de yok olurdu.

Eksek eğikliği olmasaydı kutuplarda ne olurdu diye çok merak ediliyor. Eksen eğikliği nedeniyle Güneş ışınları sadece ekvatora değil dönenceler arasındaki bütün noktalara sırasıyla dik gelmektedir. Bu da kutup noktalarında da aydınlanma çizgisini değiştirmektedir. Böylece kutuplarda da gece ve gündüz oluşabilmektedir.

Ancak eksen eğikliğinin yokluğunda ışınlar sadece ekvatora dik geleceğinden kutuplarda bir değişim yaşanmaz, sürekli alacakaranlık bir görüntü oluşurdu. Ayrıca kutuplara yakın yerler yıl boyunca hiç ısınmazdı. Bu nedenle kutuplara yakın yerlerde de canlılık olmazdı.

Eksen Eğikliği 23° 27’den Az ya da Fazla Olsaydı Ne Olurdu?

Eksek eğikliğinin komple olmamasının yanında az ya da fazla olmasında da farlı sonuçlar ortaya çıkardı. Eksen eğikliği 10° olsaydı ya da 30° olsaydı ne olurdu tahmin edebiliyor muyuz? Ya da eksen eğikliği komple 90° olsaydı ne olurdu?

Eksen eğikliği şimdi değerinden daha fazla olsaydı dönenceler arasındaki mesafe artardı. Daha az olduğunda ise dönenceler daralırdı. Dönencelerin konumu eksen eğikliği ile belirlenmektedir. Dönence alanlarının arasındaki her nokta yılın belirli döneminde Güneş ışınlarını dik almaktadır.

Dünyanın eksen eğikliği 23° 27′ den fazla olsaydı:

  • İklim kuşakları değişirdi.
  • Gece ve gündüz arasındaki fark artardı.
  • Güneş ışınlarını dik alan bölge genişlerdi.
  • Mevsimler arasındaki farklar daha belirgin hale gelirdi.
  • Orta kuşak ve ılıman iklimler daralırdı.

Dünyanın eksen eğikliği 23° 27′ den az olsaydı:

  • İklim farkları az oluşurdu. İklimler birbirine benzerdi.
  • Gece ve gündüz süreleri arasındaki fark azalırdı.
  • Güneş ışınlarını dik alan bölge daralırdı.
  • Orta kuşak genişlerdi.
  • Yıllık sıcaklık farkları azalırdı.

Dünyanın eksen eğikliği olmasaydı mevsimler çok daha sert mı yaşanırdı ya da nasıl yaşanırdı şeklinde soruluyor. Eksen eğikliği olmasaydı mevsimler hiç yaşanmazdı. Her bölgede tek mevsim görülürdü. Eğsen eğikliği şimdikinden fazla olsaydı o zaman mevsimler daha sert yaşanırdı.

Tags:

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

three × one =