Hücrenin Yapısı

Bu yazıda bir hücrenin temel yapısını ele alacağız. Hücre yapısı hücre türüne göre değişiklik gösteren bir faktör olmasına rağmen birçok hücrede ortak olan yapılar hücreyi oluştururlar. Hücre canlılığın en küçük birimiyken bütün canlıların birbirine bağlayan temel unsurdur da aynı zamanda. Yaşayan canlı bir organizma mutlaka hücrelerden meydana gelir. Bu canlı tek hücreli bir canlı ise o zaman hücre organizmanın kendisi olmuş olur. Hücrenin yapısı da organizmanın yapısını belirler.

Hücre zarla sınırları belirlenmiş en ufak canlı birimidir. Hücrenin yapısında canlının ihtiyaç duyduğu bütün kimyasal yapılar mevcuttur. Ancak hücrelerin yapısı birbirinden farklı olduğu için her hücrede bulunan şey aynı değildir. Örneğin bir yağ hücresinde yağ miktarı fazla iken bir kas hücresinde protein miktarı fazladır.

Hücrenin yapısı

Bütün hücrelerde ortak olan temel yapılar vardır. Bunlar hücre zarı, sitoplazma, ribozom ve genetik materyal şeklindedir. Hücre zarı bütün hücrelerin yapısında mevcuttur. Sitoplazma da hücrele organellerinin içinde bulunduğu sıvı yoğunluklu karışımdır. Bu nedenle her hücrede vardır. Genetik materyal bir hücrenin üreme ve yönetim bilgisini içerir. Genetik materyal ökaryorik canlılarda zarlı bir çekirdek içinde bulunurken prokaryotik hücrelerde ise sitoplazmada serbest halde bulunur.

Prokaryot hücrelerde zarlı organel olmadığını daha önceki ökaryot ve prokaryot hücre konusunda anlatmıştık. Ancak organel olarak ribozom bütün canlılarda bulunur ve zarsız bir organeldir. Ribozom protein üretmesiyle itibariyle çok önemlidir. Proteinler enzimlerin temel yapı taşı olduğu için hücrede gerçekleştirilecek bütün enzimatik olaylar için protein gereklidir. Bu nedenle ribozom olmadan canlılık olmaz. Ribozom en temel hücre organelidir.

Hücrenin yapısı canlı organizmanın gelişmişlik düzeyi arttıkça karmaşık hale gelir. Yukarıda bahsettiğimiz form en basit hücre formudur. Ökaryot canlılarda lizozom, koful, endoplazmik retikulum, golgi cisimciği, mitikondri, plastitler, hücre duvarı, sentrozom gibi organeller de bulunur. Ancak bu organellerin hepsi birden hücrenin yapısına katılmaz. Mesela bitki hücresinde sentrozom bulunmaz iken hayvan hücresinde ise hücre duvarı bulunmaz.

Hücre konusunu çalışan öğrenciler için hücre yapısı bazen karmaşık gelir. Çok fazla organel çok fazla değişik özellikle karşımıza çıkar. Bizim burada yapmaya çalıştığımız şey en zorunlu olan temel hücre yapısını ortaya koymaktır. Bunun üzerine geri kalan yapıyı inşa etmek daha kolay olacaktır.

Tags:

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

20 + 1 =