Kofaktör Nedir?

Enzimlerin canlı yaşamı için ne kadar önemli olduğunu hepimiz biliyoruz. Canlı hücrede gerçekleşen bütün reaksiyonlar enzimeler yardımıyla gerçekleşir. Enzimlerin esasını protein oluşturur. Ancak bazı enzimler (bileşik enzimler) protein kısmının yanında başka bileşenler de içermektedir.

Enzimlerin yapısına katılıp aktif enzim oluşumunu sağlayan yapılara kofaktör denir. Kofaktörler mineral, metal ya da organik yapılı olabilir.

Kofaktörlerin anlaşılması için enzim, apoenzim, koenzim, kofaktör ve holoenzim gibi kavramların bütünüyle anlaşılması gerekir. Bu kavramları ifade edersek konu daha iyi anlaşacaktır.

Kofaktör nedir

Enzimlerle İlgili Bazı Kavramlar

Enzim: Hücrede gerçekleşen metabolik faaliyetleri hızlandıran biyolojik katalizörlerdir. Enzimler biyokimyasal olaylarda aktivasyon enerjisini düşürür. Enzimler olmadan canlılık düşünülemez. Enzimler protein yapılıdır.

Apoenzim: Her enzimde yer alan temel kısımdır. Protein yapılıdır. Bazı enzimler yalnızca protein kısmından oluşmaktadır. Sadece apoenzim kısmından oluşan bu enzimlere basit enzim adı verilir.

Holoenzim: Diğer adı bileşik enzimdir. Enzime kofaktörlerin eklenmesiyle oluşur. Apoenzime bağlanan kofaktör ile enzim aktif hale gelir.

Koenzim: Enzimlerin yapısına katılan organik yapılardır. Vitaminler vücutta koenzim olarak kullanıldığı için düzenleyici besin olarak sınıflandırılır.

Kofaktör: Enzimlerin yapısına katılan mineral, metal iyonları ya da koenzimelere denmektedir. Kofaktör bunlarn genel adıdır. Kofaktör eğer organikse buna koenzim denir.

Kofaktörlerin Görevleri

Kofaktörler enzimlerde ihtiyaç olan kimyasal molekülleri sağlamak ile görevlidir. Örneğin ATP, enzimlerin aktivitesi ve hücre içi madde taşınması gibi kimyasal süreçlere enerji sağlamakla yükümlü moleküldür. Bunun gibi hayati birçok molekül vardır.

Diğer yandan “hem” oksijenin moleküllere bağlanmasını sağlayan ve demir içeren kimyasal bir kompleksdir. Kan hücrelerinin vücudumuzda oksijen taşıması için hem gereklidir.

Bu şekilde önemli birçok önemli reaksiyon için özelleşmiş kofaktörler bulunmaktadır. Vücudumuzda faaliyet gösteren böyle onlarca kofaktör bulunmaktadır. Enzimlerin yeteri kadar sentezlenebilmesi için vücudumuza yeteri kadar vitamin ve mineral almamız gerekir.

Kofaktör Örnekleri

Bileşik enzimlerin yapısına katılan çeşitli kofaktörler bulunmaktadır. Bunların bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

  • Zn+2
  • Fe+2
  • Fe+3
  • K+
  • Mg+2
  • Folik asit
  • Tiamin

Vücuda koenzim veya kofaktörlerden bazıları eksik olarak alınırsa bu enzimler aktif olamaz. Bu durumda bazı reaksiyonlar gerçekleşemeyeceği için de canlı sağlığı bozulabilir.

Yukarıda saydıklarımızdan folik asit ve tiamin organik oldukları için koenzim olarak sınıflandırılırlar. Folik asit gibi çok önemli maddeleri besinlerden alamadığımız zaman bunları takviye olarak almamız gerekir. Aksi halde çeşitli sağlık sorunları yaşayabiliriz.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

two × five =