Kolonicilik Nedir?

Tarih dersine çalışırken sık sık koloni ve kolonicilik kavramlarıyla karşılaşmaktayız. Bu yazıda kolonicilik nedir sorusunu kısa bir şekilde yanıtlayacak, ardından bu kavramlarla ilgili biraz daha detay vereceğiz.

Bir devletin çeşitli nedenlerle kendi sınırları dışında kontrol ettiği ve yararlandığı bölgeye koloni, bu faaliyetlere ise kolonicilik denir.

Kısa tanımı yukarıdaki gibi olan kolonicilik veya başka bir deyişle kolonizasyon kavramının dünya siyasi ve ekonomik tarihi açısından çok önemli etkileri olmuştur.

17 ve 18. yüzyıllarda iyice yaygın hale gelen bu yöntem daha çok denizci ülkelerde görülmektedir. Çünkü deniz yoluyla başka bölgelere gitmek ve onları istila etmek daha kolay olacaktır.

Kolonicilik nedir

Kolonicilik Nedenleri

Kolonicilik veya kolonizasyon nedir öğrendik. Şimdi bu faaliyetlerin nedenleri üzerinde durmaya çalışalım.

Denizde gemilerin var olmasından bu yana kolonicilik faaliyetleri hız kazanmıştır. Venedik gibi deniz medeniyetleri kolonicilikte ileri gitmişlerdir. Sonrasında ise Avrupalı devletler Dünya’nın farklı yerlerinde kolonicilik faaliyetlerinde bulunmuşlardır.

Kolonicilik nedenleri maddeler halinde şöyle sıralanabilir:

  • Yeni yerler keşfetme ve yeni topraklar kazanma
  • Askeri olarak kontrol alanını genişletme
  • İhtiyaç duyulan ham madde ve benzeri ekonomik değeri olan maddeleri elde etme
  • Yeni pazar yeri oluşturarak ürün satma

Koloniciliğin birçok ekonomik avantajı vardır. Ayrıca kolonicilik yapan devletler farklı toplumlarla etkileşim haline girmektedir.

Örneğin coğrafi keşiflerin nedenleri incelendiğinde bu keşiflerin yapılmasının nedenlerinden birinin de yeni topraklar elde etmek ve ticareti geliştirmek olduğu görülebilir.

Eski çağlarda denizlerde kurulduğu gibi karalarda da koloniler kurulmuştur. İyonyalılar, Fenikeliler, Yunanlılar bu faaliyetlerde ileri gitmişlerdir. Ayrıca Asurlular da önemli kolonicilerdir.

Kolonicilik Faaliyetlerinin Sonuçları

Koloni kurma isteği bir devletin veya toplumun ekonomik beklentileriyle alakalıdır. İlk çağda kolonicilik yapan devletlerin aynı zamanda ticari faaliyetlerde de ileri gittikleri görülmektedir. Gelir elde etmek için bir mala ihtiyaç duyanlar bunları kolonilerden temin etmişlerdir.

Kolonicilik faaliyetlerinin sonucunda bu faaliyetleri yapan toplumları ciddi bir şekilde zenginleştiği görülebilir. Ayrıca kültürel etkileşimin artması, ticaretin gelişmesi gibi durumlardan dolayı toplumların çeşitli konularda bilgisi artmıştır.

Osmanlı Devleti kolonicilik faaliyetlerinde yer almamıştır. Ancak Venedik ve Ceneviz gibi deniz konusunda ileri gitmiş toplumlarla mücadeleye girmiştir. Akdeniz’de askeri üstünlük kuran Osmanlı Devleti burada ticareti de denetim altına almıştır.

Avrupa’da koloni veya sömürge kurma ile başlayan süreç ticaretle uğraşan orta sınıfın zenginleşmesine neden olmuştur. Böylece Burjuva sınıfı zenginleşmiş Avrupa’nın sosyal yapısı da değişmiştir.

Yakın Tarihte Kolonicilik Faaliyetleri

İlk çağlarda özellikle deniz uygarlıklarında son derece yaygın olan kolonicilik faaliyetleri zamanla şekil değiştirmiştir. Koloni yerine sömürgeler kurulmaya başlanmıştır. Koloniciliğin yerini ise emperyalizm ve yayılmacılık almıştır.

Bugün globalleşen dünyada ise daha farklı kavramlar ortaya çıkmıştır. Örneğin siyasi etki sahası bugün de aktif olarak bulunmaktadır. Güçlü ülkeler geniş yerlere askeri üs kurmak istemektedir. Ya da güçlü ülkeler nispeten daha az gelişmiş ülkeleri etki altına almaktadırlar.

Kolonicilik yapan devletler kolonilerini işgal ederek onlara zararlar vermiştir. Ancak tarihsel olarak baktığımızda bu faaliyetlerin bazı gelişmelere de zemin hazırladığı görülebilir.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

eighteen − 16 =