Meltem Rüzgarları

Türkiye’de ve Dünyada görülen rüzgar türlerinden biri meltem rüzgarlarıdır. Meltem rüzgarlarının gün içinde yön değiştirmesi bu rüzgarların en dikkat çekici özelliklerindendir. Bu yazıda meltem rüzgarları üzerinde duracak ve meltem rüzgarlarının oluşma sebebi hakkında konuşacağız.

Meltem rüzgarları kara – deniz arasında ve dağ – vadi arasında olmak üzere iki türlü oluşmaktadır. İkisinin de oluşma mekanizması benzerdir. Bu yazıda ikisine de değineceğiz.

Kara ve Deniz Meltemi

Gece ve gündüz arasında hem ısınma hem de basınç arasında fark vardır. Bu fark ile karadan denize ve denizden karaya olmak üzere meltem rüzgarları gün içerisinde yön değiştirir.

Meltem rüzgarları basınç farkının düşük olmasından dolayı hafif seyreden rüzgarlardır. Gece ve gündüz zıt yönlere esmeleri ise ilginç bir özelliktir. Serinletici özelliği olan bu meltemler birçok şiir ve şarkıya da konu olmuştur.

Kara ve deniz meltemi

Denizlerin sıcaklıkları gece ve gündüz birbirine yakındır. Deniz çok büyük miktarda su içerdiği için günlük sıcaklık farkı çok olmaz. Ancak karalar gündüzleri sıcak, geceleri ise soğuk olur.

Geceleri soğuk olan karalarda yüksek basınç alanı oluşur. Denizler ise nispeten daha sıcak kaldığı için alçak basınç alanı oluşturmaktadır. Rüzgar yüksek basınçtan alçak basınca doğru olduğu için geceleri karadan denize doğru kara meltemi oluşur.

Gündüz ise bu durum tersine döner. Karalar ısınır ve ısınan havanın yükselmesiyle karada alçak basınç alanı oluşur. Denizlerde ise göreceli olarak daha yüksek basınç görülür. Böylece gündüzleri denizden karaya doğru deniz meltemi oluşur.

Meltem rüzgarının oluşma nedeni nedir derseniz kısaca ısınma ve soğuma sonucu basınç farkının oluşmasıdır.

Dağ ve Vadi Meltemi

Dağ ve vadilerde meltem rüzgarlarının oluşma sebebi nedir kısaca değinelim. Aslında mantık yine aynıdır. Mantığı anlarsanız meltem rüzgarları hangi yönden eser kendiniz de çıkarabilirsiniz.

Geceleri yüksek yerler daha hızlı soğur. Çünkü yükseklerde hava yoğunluğu daha azdır. Dağ gibi yüksek yerlerde soğumanın etkisiyle geceleri yüksek basınç alanı oluşur. Böylece vadi ve ovalara doğru dağ meltemi eser.

Gündüzler vadiler gibi arada kalmış yerlerde soğuk hava birikir ve buralar daha geç ısınır. Dolayısıyla soğuyan yerde yüksek basınç alanı oluştuğu için vadilerden dağlara doğru vadi meltemi eser.

Meltem rüzgarları hangi yönden eser özetleyelim.

  • Gündüzleri denizden → karaya
  • Gündüzleri vadiden → dağa
  • Geceleri karadan → denize
  • Geceleri dağdan → vadiye

Rüzgarların yüksek basınç alanında alçak basınç alanına doğru estiğini unutmamak gerekir. Meltemlerde bu basınç farkları az olduğundan meltem rüzgarları esinti şeklinde hafif etkilidir.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

two × five =