Mol Kavramı Konu Anlatımı

10. sınıf kimya müfredatında görüyoruz şu an mol kavramını. Ancak bu kavramı iyi bilmek sadece sizin yazılıda yüksek not almanızı sağlamaz. Kimya öğrenmek için molü bilmek zorundasınız. Lütfen vaktinizi ayırıp yazıyı sonuna kadar okuyup not alın. Ardından 1 hafta sonra gelip tekrar edin. Bu konuyu iyi öğrenirseniz kimya bilginiz epey gelişecektir. Çünkü mol kavramı kimyanın alfabesi gibidir.

Bu yazıda mol kavramı konu anlatımı yapacağız. Burada anlatılanlarla hem performans ödevi yapabilir, hem yazılıya hazırlık yapabilir hem de üniversite sınavlarına hazırlık açısından kimyanızı geliştirebilirsiniz. Bu nedenle diğer konuları iyi çalışmamız olsanız dahi bu konuyu iyi öğrenin.

Öyleyse mol kavramı nedir diyerek konu anlatımına başlayalım.

Mol Kavramı Nedir?

Mol kavramının sözcük anlamına bakarsak mol Latincede büyük yığın manasına gelir. Kimyada da bir sayıyı ifade eder. Bu sayı Avagadro sayısıdır. Buna ihtiyaç duyulmasının nedeni atomun gözle görülemeyecek kadar küçük olması ve atomla ilgili hesaplamaların zorlaşmasıdır.

Öyleyse örneğin kütle numarası 12 olan karbon atomundan kaç tane alırsak 12 gram geliyor ona bakalım dersek işte bunun cevabı mol kadardır.

Proton ve nötron gibi taneciklerin kütlesini grama çevirmemize yarayan sayıya Avagadro sayısı denir. Bu miktarda tanecik sayısına ise 1 mol denir.

Eğer atomda neler vardır bilmiyorsak atom nedir adlı yazıdan bunları öğrenmenizi şiddetle tavsiye ediyoruz.

Mol – Tanecik İlişkisi

Mol bir kütle birimi değil, sayı birimidir. 1 mol demek 602.000.000.000.000.000.000.000 adet demektir. Bunu her seferinde yazamayacağımız için bu sayıyı bilimsel gösterim mantığıyla kısaltıyoruz ve 6,02×1023 şeklinde ifade ediyoruz.

Bu sayı bulan Avagadro adında bir bilim insanı olduğu için de mol anlamına gelen sayıya Avagadro sayısı ya da Avagadro sabiti diyoruz.

Mol kavramı konu anlatımı

Mol kavramı kullanılarak kütle hesaplamaları yapıldığı için öğrenciler sıklıkla molün bir kütle birimi olduğunu sanıyorlar. Ancak mol tanecik olarak sayıca bir büyüklüğü ifade etmektedir. Daha basit hale getirmek için aşağıdaki açıklamaya bakanız.

  • 1 mol patates = 6,02.1023  adet patates
  • 1 mol kapı kolu = 6,02.1023 adet kapı kolu
  • 1 mol su molekülü = 6,02.1023 adet su molekülü
  • 1 mol hidrojen atomu = 6,02.1023 adet hidrojen atomu
  • 1 mol proton = 6,02.1023 adet proton
  • 1 mol OH iyonu = 6,02.1023 adey OH iyonu
  • 1 mol NaCI molekülü = 6,02.1023 adet NaCI molekülü

Bunu bu şekilde tekrar ederek yazıyoruz ki bilgiler kafamıza iyice otursun.

Kimyada mol sayısı n ile ifade edilir. Mol sayısı n = N/NA ile hesaplanır. Burada N tanecik sayısı, NA ise Avagadro sayısıdır.


Soru #1: 6,02.1024 adet sofra tuzu molekülü kaç moldür? (Sofra tuzu: NaCI)

A) 1

B) 5

C) 10

D) 20

E) 100

Çözüm: Orantı kurarak ya da formülü uygulayarak çözebiliriz. İkisi de aynı şeydir. Mol sayısı n = N/NA olduğuna göre n = 6,02.1024/ 6,02.1023 = 10 mol bulunur. Cevap C seçeneğidir.


Soru #2: 10 mol  sofra tuzu molekülü kaç mol atom içerir?

A) 2

B) 5

C) 10

D) 20

E) 50

Çözüm: Sofra tuzu NaCI 2 atomdan oluşmaktadır (Na ve CI) öyleyse 10 mol molekülde 20 mol atom vardır.


Bileşiklerde Hesaplamalar

Sorularda bazen moleküllerin mol sayısını verip içerdiği atomlarla ilgili sorular sorabilir. Bunun için molekül formülüne dikkat etmek gerekir.

Mol molekül ilişkisi


Soru #3: 6,02.1023 tane molekül içeren su (H2O)  bileşiği kaç mol atom içerir?

A) 0,5

B) 1

C) 1,5

D) 2

E) 2,5

Çözüm: Suyun mol sayısını bulalım. n = N/NA eşitliğinden n = 3,01.1023/ 6,02.1023 = 0,5 mol bulunur. 1 su molekülünden 2 hidrojen atomu bulunduğuna göre 0,5.2 = 1 mol hidrojen vardır. Cevap B seçeneğidir.


Tanecik sayısı sorularında atom mu molekül mü mol mü dikkat etmek gerekir. Kimyada bu tür sorular karşımıza çok çıkmaktadır.

Atomda Kütle ve Mol İlişkisi

Atomda kütleye neden olan tanecikler çekirdekte yer alan proton ve nötrondur. Bu taneciklerin kütlesi hayal edilemeyecek kadar küçüktür. 1 adet protonun ya da nötronun kütlesine biz atomik kütle birimi (akb) deriz.

Örneğin karbon atomunun kütlesi 12 akb’dir. Çünkü çekirdeğinde 6 proton ve 6 nötron vardır. İşte akb ile değil de gramla hesaplama yapmak istediğimizde devreye mol kavramı girer. Bir mol karbon atomu 12 gram gelmektedir.

1 adet molekülün değil de 1 mol molekülün kütlesini kullanmak daha uygundur. Çünkü kütle gram cinsinden olacağı için ölçmek mümkün olacaktır.

Soru #4: 6,02.1023 tane nötron kaç gram gelir?

A) 0,1

B) 0,5

C) 1

D) 2

E) 3

Çözüm: 1 nötron 1 akb’dir. Yukarıda 1 mol nötrondan bahsedilmiştir. 1 mol akb 1 gram gelmektedir. Cevap C’dir.


Mol Kütlesi

Bir maddenin 1 mol miktarının gram türünden kütlesine mol kütlesi denir. Bu aslında kütle numarasının grama çevrilmiş halidir.

Aynı örnek üzerinden gidersek örneğin karbonun (C) kütle numarası 12’dir. Karbonun mol kütlesi ise 12 gramdır. Bu da aslında karbonun 1 molünün 12 gram geldiğini ifade etmektedir. Mol kütlesi M ile gösterilir ve birimi gram/mol şeklindedir.

Soru #5: O2‘nin mol kütlesi kaç gramdır? (O:16)

A) 8

B) 16

C) 24

D) 32

E) 48

Çözüm: Oksijen atomunun kütle numarası 16’dır. Ancak O2 şeklinde molekül yaptığında bu 32 olacaktır. Öyleyse mol kütlesi 32 gram olur. Cevap D’dir.


Gazlarda Mol Hacim İlişkisi

Gazların şekli olmadığını biliyoruz. Gazlar çok iyi yayıldıklarından hacimlerini de hesaplamak güçtür. İdeal bir gazın 1 molünün hacmi 22,4 L olarak hesaplanmıştır. Ancak bu hacim normal koşullar altındaki yani 0 °C ve 1 atm basınç altındaki hacimdir.

1 mol gazın hacmi normal koşullar altında her gaz için eşittir ve 22,4 litredir.

Soru #6: Normal şartlar altında bulunan 11,2 litre ideal helyum gazının kütlesi kaç gramdır? (He: 4)

A) 0,5

B) 1

C) 2

D) 3

E) 4

Çözüm: 1 mol 22,4 litre geldiğine göre 11,2 litre kaç moldür onu bulmak gerekir. Bunun için orantı kurmalıyız. 11,2 / 22,4 = 0,5 mol bulunur. Helyumun 1 molü 4 gram olduğuna göre 0,5 molü 0,5×4 = 2 gram bulunur. Cevap B seçeneğidir.


Mol kavramı nedir öğrendik ve mol kavramı konu anlatımını basitçe tamamladık. Anlattıklarımız basit düzeyde bilgilerden ve bu bilgileri herkes anlayabiliriz. Anlamadığınızı düşünüyorsanız yazıyı dikkatlice ve not olarak tekrar okumanızı öneririz.

Konu anlatımında çeşitli basit soruları da çözdük. Fakat bu yeterli değildir. Sizler için hazırladığımız yazıda mol kavramı ile ilgili 50 soru soru ve çözümü sunduk. Onları da mutlaka çözmenizi öneririz.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

four × 5 =