Osmanlı Malta İlişkileri

Malta Kuzey Afrika’nın ve Akdeniz’in anahtarını elinde tutan çok önemli bir strateji noktasıdır. Akdeniz donanmasına önem veren Osmanlı Devleti 16. yüzyılda çok büyük denizci ülkeleri yenebilecek duruma gelmişti. Öyle ki İspanyollara ve Venediklilere göz açtırmıyordu. Osmanlı’nın doğal hedeflerinden biri de Malta idi. Bu yazıda bu hedefler doğrultusunda Osmanlı Malta ilişkileri konusuna değineceğiz.

Osmanlı Devleti Kanuni Sultan Süleyman döneminde 1522 yılında Akdeniz’in en büyük adalarından biri olan Rodos’u fethetti. Buradan kaçan denizci şövalyeler Batı Akdeniz’deki Malta adasına taşındılar. Şövalyeler Osmanlı gemilerini yağmalıyor ve Osmanlının Akdeniz egemenliğine balta vuruyordu.

Bu gelişmelerin üzerine Malta Seferi düzenleme fikri Osmanlı Devlet adamlarının gündeminde daha yoğun yer etmeye başladı.

Osmanlı Malta ilişkileri

Malta Kuşatması ve Özellikleri

Malta kuşatmasına giden süreç aşağıda maddeler halinde yazılmıştır.

  • Fatih’in fethetmek isteyip de alamadığı Rodos Adası Kanuni Sultan Süleyman tarafından 1622 yılında fethedildi.
  • Rodos’tan kaçan şövalyeler Malta adasına yerleştiler. Bu şövalyeler Osmanlı deniz ticaretine tehdit oluşturuyorlardı.
  • Trablus beylerbeyi denizci Turgut Reis Malta adasının alınması gerektiğini düşünüyordu.
  •  1551 yılından itibaren Turgut Reis Malta şövalyeleriyle mücadele haline girmiştir.
  • Osmanlı’nın Batı Akdeniz’de de etkili olması Avrupayı tedirgin ediyordu. Osmanlıya karşı toplanan büyük Haçlı Donanması 1560 yılında Tunus yakınlarında Cerbe Deniz Savaşı ile ağır bir yenilgiye uğratıldı.
  • Maltalı şövalyelerin Osmanlı için önemli olan devlet erkanından kişileri kaçırması ile Turgut Reis ve Kaptan-ı Derya Piyale Paşa Divan’da Sultan Süleyman’ı Malta seferi için ikna ettiler.
  • 1565 yılında Turgut Reis ve Osmanlı Donanması Malta’yı kuşattı. Kuşatmada şövalyeler büyük bir direniş gösterdi.
  • Turgut Reis kuşatmada önemli bir kaleyi almak isterken başından ağır yaralandı ve öldü.
  • Osmanlı Devleti büyük asker kaybı yaşadı. Seçkin yeniçeri askerlerinden 30 bin civarında yitiren Osmanlı kuşatmayı kaldırarak geri çekildi.
Bu kuşatmanın başarısız olmasıyla birlikte 100 yıla yakındır yenilmeyen Osmanlı Donanması yenilgiyi aldı. Bu gelişme Avrupalı Haçlıları tekrar cesaretlendirdi.

Öğrenciler Maltayı hangi padişah aldı diye çok soru sormaktadır. Ancak esasen Malta Osmanlı tarafından alınamamıştır.

Malta ile Diğer İlişkiler

Malta’nın kuşatması gerçekten çok kanlı ve yoğun bir kuşatmadır. Avrupa’da kuşatma başarılı olursa Osmanlı’nın İtalya üzerinden bütün Avrupa’yı işgal edeceği düşüncesi yayılmıştır. Kuşatma başarısız olunca Papa çan çalarak kutlama yapmıştır.

Savunma yapan Hospitalier Şövalyeleri liderlerinden Jean de Valette başarı kazanılmasında büyük pay sahibi olmuştur. Bu nedenle Malta’da kurulan ve surlarla korunan yeni şehre kendisinin ismi verilmiştir. Valetta halen Malta’nın başkentidir.

Osmanlı Devletinin büyük kayıplar almasına karşın Malta kuvvetleri de ciddi kayıplar vermiştir. Bu nedenle uzun süre toparlanamamış ve Osmanlılara saldırmamıştır.

Kara Avrupa’sında Osmanlı Devleti 1683 yılında büyük bir kuvvetle II. Viyana kuşatmasını gerçekleştirdi. Kuşatma başarısız olunca Osmanlı Devletini Avrupa’dan atmak için Papa öncülüğünde bir Kutsal İttifak kurulmuştur. Kutsal ittifakta Avrupalı devletlerle birlikte Malta da yer almıştır.

Osmanlı ve Malta ilişkileri bu olayların dışında yankı bulmamıştır. Osmanlı Devleti tekrar Malta seferi düzenlememiştir.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

2 + four =