Protozoa Nedir?

Protozolar 5 sınıf fen müfredatından itibaren karşılaştığımız canlılardır. Günlük hayatta görmesek de canlılık açısından çok önemlidirler. Bugün sizlere protozoaların ne olduğuna, hangi hastalıklara sebep olabildiklerine, hangi canlıların protozoa sınıfından sayılabileceğine dair bir takım bilimsel ve güncel bilgiler aktaracağız.

Kısaca Protozoa Nedir?

Protozoaları kısaca tanımlayacak olursak protozoalar biyolojik sınıflandırma sisteminde bir grup tek hücreli ökaryot canlılara verilen isimdir.  Bu canlılar tarih boyunca hareket kabiliyeti gibi hayvansal davranışlarla tanımlanan tek hücreli canlılardır. Yine bu canlılar fotosentez yapabilme gibi bitkisel yetenekleriyle tek hücreli bitkilerin hayvanlar alemindeki karşılığı gibi düşünülmüştür. Bu tür canlıların en bilindik örnekleri öglenalar, paramesyumlar ve plasmodyumlardır.

Bilimsel sınıflandırmada protozoalar önceleri hayvanlarla bitkiler arasında sınıflandırılmıştır. Çünkü bazı özellikleri hayvanları bazı özellikleri ise bitkileri andırmaktadır.

protozoa nedir

Protozoa Özellikleri

Şimdi de sizlere protozoaların özelliklerinden biraz bahsedelim:

  • Bu türe ait çoğu canlılar hayvanlar gibi bağımsız hareket yeteneğiyle bilinirler.
  • Öglena hariç çoğu tür protozoa fotosentez yapabilme becerisinden mahrumdur.
  • Yaygın olarak eşeysiz üreseler de bazı türleri eşeyli üremektedir.
  • Yine insan bağırsağında yaşayabilen bazı türleri oksijensiz solunum yapabilse de temel özellikleri solunumda oksijen kullanmalarıdır.
  • Protozoaların hücre duvarı olmadığından çok çeşitli şekillerde gözlenebilmektedir.
  • Çoğu heterotrof canlılardır yani kendi besinlerini üretemezler.
  • Yine bu canlıların çoğu, hücre zarından geçmeyen besinleri hücre içine alarak beslenir yani fagositoz yaparlar.

Protozoaların Görüldüğü Yerler

Bu tür canlıların en çok görüldüğü yerler taze, acı ve tuzlu su kaynaklarının bulunduğu yerlerdir. Yine toprakta ve yosunlarda bu tip canlılara sık sık rastlandığı gözlemlenmiştir. Bu tür canlılar daha çok nemli yerlerde yaşam olanağı bulurlar. Bazı türleri kuru ortamları çok uzun süreler dayanabilmektedir.

Parazitik ve simbiyotik protozolar omurgalı ya da omurgasız canlıların vücutlarında bulunabilmektedir. Hatta tek hücreli canlıların yapılarında bile bu canlılara rastlanabilir. Yine bu canlılar türlerine göre yararlı ya da zararsız olabildikleri gibi bazı türleri çok çeşitli hastalıklara sebep olabilir.

Protozoaların Neden Olduğu Hastalıklar

Bu alt başlıkta protozoaların neden oldukları hastalıkları saymakla kalmayıp bu belli başlı hastalıklar hakkında konuyu daha iyi pekiştirmek için bilgi vereceğiz.

Malarya

Malarya sinek ısırıklarının sebep olmasıyla bilinen ve yaygın olarak karşılaşılan bir hastalıktır. Bu hastalığa sineklere zararlı mikroorganizmları çeşitli yollarla geçiren parazitler sebep olur. Bu parazitler birer protozoadır. Bu protozoalar, plasmodium falciparum, plasmodium malariae, plasmodium ovale ve plasmodium vivax isimli dört canlıdır. Hastalığın semptomları olarak baş ağrısı, titreme ve yersiz ürpertiler gösterilebilir.

Afrika Uyku Hastalığı

Bu hastalığa Afrika’da bolca bulunan çeçe sineği isimli canlının insanı ısırması sebep olur.Buna sebep olan organizma da Trypanaosoma isimli protozoadır. İnsan vücuduna büyük zararlar verebildiği gözlenmiştir. Nöbetler, aşırı kilo kaybı ve uykusuzlık hastalığın belirtileridir.

Ameosbiasis

Dışkıyla temas halinde bulaşabilen bir hastalıktır. Kalın bağırsakta görülür. Entamoeba histolytica isimli bir protozoa sebep olur. Bazen gözle görülebilen bir semptomu olmasa da kanlı dışkı çıkışı görülebilir.

Bu organizmaların sebepler olduğu diğer hastalıklara örnek olarak Giardiasis isimli bir çeşit ishal, leishmaniasis isimli bir deri hastalığı ve trichomoniasis isimli zührevi hastalık gösterilebilir.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

16 + nineteen =