Türkiye’de Kimyasal Çözülme En Fazla Hangi Bölgede Görülür?

Kimyasal çözülme mantığı iyi kavranmadığında öğrencileri yanıltabilen bir konudur. Bu yazıda öğrencilerin karşısına çok çıkan bir soruyu cevaplayacağız. Sorumuz şu: Türkiye’de kimyasal çözülme en fazla hangi bölgede görülür? Soruya önce kısaca yanıt vereceğiz. Ardından da cevabı unutmamanız açısından bazı temel bilgiler paylaşacağız.

Türkiye’de kimyasal çözülme en çok Karadeniz Bölgesinden görülmektedir. Bundan sonra da Akdeniz iklimi gelmektedir. Bunun nedeni yağışın bol olması ve nemin fazla olmasıdır. Dünya’da okyanusal iklimin egemen olduğu yerde kimyasal çözülme görülmektedir.

Kayaçlarda görülen bu çözülme olayına ufalanma da denmektedir. Türkiye’de fiziksel ve kimyasal ufalanmanın yaygın olduğu yerlere bakarsak karşımıza şu sonuçlar çıkar:

Kimyasal çözülme:

  • Karadeniz Bölgesi
  • Akdeniz Bölgesi

Fiziksel çözülme:

  • Güneydoğu Anadolu Bölgesi
  • İç Anadolu Bölgesi

Bunun nedeni kimyasal çözünmede nemin etkisi fazlayken, fiziksel ufalanmada ise yıllık sıcaklık farkının etkisi fazladır. Bu nedenle iç bölgelerimizde fiziksel çözülme, kıyı bölgelerimizde de kimyasal çözülme görülür.

Daha önce kimyasal çözülme nerelerde görülür adlı yazıda Dünya’da bunun yaygın olduğu yerlere de değinmiştik. Bu yazıda ise Türkiye’de fiziksel çözülme ile birlikte kimyasal ufalanma da hangi bölgelerde görülür öğrendik.

Kimyasal Çözülme Nedir?

Kimyasal ufalanma ya da çözülme, farklı kimyasal tepkimeler meydana getirmek suretiyle kayaların yapısındaki su ve minerallerin yapı değiştirmesidir. Bu süreçte kaya mineral ve su açısından dengeye ulaşana kadar bu süreç devam eder. Bu nedenle kimyasal çözünmenin görüldüğü kayalarda çeşitli delikler oluşmaktadır.

Kimyasal çözülmenin nemin ve yağışın çok olduğu yerlerde görüldüğünü biliyoruz. Bu tanıma en çok uyan bölgemiz Karadeniz Bölgesidir. Ancak Dünya’da nem ve yağış ile birlikte sıcaklığın da etkili olduğu okyanusal iklim kuşağı bunun en çok yaşandığı alandır.

Akdeniz bölgesinde de nem ve sıcaklık etkisiyle kimyasal olarak kayaların çözüldüğü görülmektedir. Ancak burada da fazla yağış olmadığı için çözülme sınırlı olmaktadır.

Fiziksel çözülme ise kimyasal reaksiyonlar olmadan minerallerin ufalanmasıdır. Bunun için de yıllık ve günlük sıcaklık farkı etkilidir. Denize yakın olan yerlerde sıcaklık farkları da az olduğu için fiziksel çözülme çok görülmez. Bu nedenle fiziksel çözülme hangi bölgelerde görülür dersek Türkiye’de bunun cevabı Güneydoğu ve İç Anadolu bölgeleridir.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

5 × three =