Yanma Tepkimeleri Örnekleri

Yanma tepkimeleri 8. sınıf fen müfredatı ve 10. sınıf kimya müfredatı başta olmak üzere her düzeyde karşımıza çıkmaktadır. Önemli tepkime türlerinden olması sebebiyle yanma tepkimelerini en azından anlamak ve denkleştirebilmek çok önemlidir. Bu yazıda yanma tepkimeleri örnekleri üzerinde duracağız.

Doğada çeşitli yanabilen maddeler vardır. Bunların başında organik maddeler gelmektedir. Organik maddelerin tamamında karbon ve hidrojen bulunur.

Yanma tepkimesinin gerçekleşmesi için yanıcı bir maddeyle yakıcı bir maddenin tepkimeye girmesi gerekir. Yakıcı madde oksijendir. Yanıcı madde de çeşitli olabilir.

Yanma tepkimeleri örnekleri

Daha önce yanma tepkimesi denkleştirme yazısında bu tepkimelerin nasıl denkleştirileceğini anlatmıştık. Şimdi örnekler üzerinde duralım.

Örnek Yanma Tepkimeleri

Günlük yaşamda bir şeyi yaktığımızda alev çıkar. Ancak kimyada çok yavaş gerçekleşen yanma tepkimelerinde alev çıkışı gözlemleyemeyiz.

Örneğin kağıdın yanmasında çok hızlı bir tepkime gerçekleşir ve sıcaklık aniden yükselir. Ancak demirin paslanması çok daha yavaştır. Bu her iki olay da yanma tepkimesine örnek olarak gösterilebilir.

Bütün yanma tepkimelerinde kimyasal değişim olur.

Metan gazının yanması:

CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O + ısı

Etanın yanması:

2C2H6 + 7 O2 → 4 CO2 + 6H2O + ısı

Propanın yanması:

C3H8 + 7/2O2 → 3CO2 + 4H2O + ısı

Bütanın yanması:

C4H10 +13/2O2→ 4CO2 + 5H2O + ısı

Naftalinin yanması:

C10H8 + 12O2 → 10CO2 + 4H2O + ısı

Metil alkolün yanması:

2CH3OH + 3O2 → 2CO2 + 4H2O + ısı

Etil alkolün yanması:

C2H5OH + 3O2 → 2 CO2 + 3H2O + ısı

Glikozun yanması (solunum reaksiyonu):

C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O + ısı

Yukarıda görülen tepkime örnekleri organik moleküllerin yanmasına aittir. Organik moleküller yanarsa su ve karbondioksit açığa çıkar.

Demirin Paslanması

Demirin paslanması da bir yanma olayıdır. Ancak çok yavaş gerçekleştiği için biz bunu anlık olarak gözlemleyemeyiz. Demirin paslanmasında demir oksijenle reaksiyona girer ve demir yüzeyinde pas denilen bir madde oluşur.

Demirde paslanma olayı aşağıdaki denkleme göre gerçekleşir:

3Fe + 2O2 → Fe3O4

Burada yüzeyde oluşan Fe3O4 bileşiği pas olarak bilinir. Bu olay ise kimyasal bir değişimdir. Paslanmanın yüzeyde olmasının nedeni yüzeyin oksijen ile temas etmesidir.

Suyun Yanma Tepkimesi

Aslına bakarsanız suyun yanma tepkimesi diye bir şey yoktur. Çünkü su yanan bir madde değildir. Ancak suyun oluşması hidrojen gazının yanması sonucudur. Yani su bir yanma tepkimesi sonucunda oluşmaktadır.

Suyun oluşum tepkimesi aşağıdaki gibidir.

H2 + 1/2O2 → H2O

Kimyasal tepkimelerde elementlerin kimyasal özellikleri korunmaz. Suyun oluşumda hidrojen yanıcı, oksijen yakıcı, ortaya çıkan su ise söndürücüdür.

Yanma Tepkimeleriyle İlgili Bazı Sorular

Yanma tepkimeleriyle ilgili sorulan bazı sorulara cevap vererek konuyla ilgili temel bilgimizi pekiştirelim.

Yanma tepkimeleri ekzotermik mi?

Evet. Yanma tepkimeleri ekzotermiktir. Yani yanma tepkimelerinde ısı açığa çıkar. Bu nedenle yanma tepkimesinin gerçekleştiği ortamda sıcaklık artışı olur. Bunu bir ateş yaktığımızda gözlemleyebiliriz. Odunun yanması da bir nevi yanma tepkimesidir.

Oksijensiz yanma tepkimesi olur mu?

Hayır. Bütün yanma tepkimeleri için oksijen gereklidir. Zaten yanma tepkimesi tanımı itibariyle oksijen içeren tepkimelerdir. Ancak bir tepkimenin ekzotermik olması için yanma tepkimesi olmasına gerek yoktur. Başka bazı tepkimelerde de ısı ortaya çıkabilir.

Yanma tepkimeleri nasıl denkleştirilir?

Yanma tepkimelerinde normal denkleştirme kuralları uygulanır. Yukarıda verdiğimiz linkte detaylı bilgi alabilirsiniz. Şunu unutmayın ki hidrojen ve oksijeni denkleştirirken sona bırakmak işinizi çok kolaylaştıracaktır.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

twenty + 19 =