Polar Apolar Nedir?

Kimya dersinde polar ve apolar kavramlarını çok sık duyarız. Bu kavramlar basit kavramlar olmasına rağmen öğrenilmediği zaman sürekli problem yaşanabilmektedir. Bu yazıda polar apolar nedir üzerinde duracak ve bu moleküller nasıl anlaşılır öğrenmeye çalışacağız. Yazıyı dikkatle okumanız konuyu öğrenmeniz açısından size çok fayda sağlayacaktır.

Öncelikle polar kutuplu demektir. Bu durumda da apolar da kutupsuz manasına gelmektedir. Moleküllerin kutuplu olması yani polar olması demek bir tarafının diğer tarafa baskın olması demektir. Kutupsuz moleküllerde ise iki taraf da eşit özellik göstermektedir.

İki atomlu moleküller için düşündüğümüzde aynı atomlardan oluşan maddeler kutupsuz oldukları için apolardır. Bunu akılda tutmak için “aynı” ve “apolar” kelimelerinin her ikisinin de a harfiyle başlamasını kullanabilirsiniz.

Bu bağlamda H2, O2, F2, N2 gibi aynı cins atomlardan oluşan moleküller apolar olacaktır. Bunun nedeni iki atomun birbirini eşit çekmesi nedeniyle kutupsuz bir yapının ortaya çıkmasıdır.

HCI, HF, HI, NaF gibi moleküller ise polar yapılı maddelerdir. Bu maddelerde iki farklı atom bir araya geldiği için kutuplu bir yapı ortaya çıkar.

Polar ve Apolar Bileşik Örnekleri

Yukarıda iki atomlu maddeler için polar ve apolar nedir nasıl anlaşılır örnekleri ile basitçe anlattık. Öncelikle yukarıda anlatılanlara hakim olmanız gerekir. Daha fazla atom içeren moleküllerin polar mı apolar mı olduğunu anlamak için daha farklı bilgilere ihtiyaç vardır.

Buna göre merkez atoma ve molekül geometrisine bakmak gerekir. Buna geçmeden önce polar ve apolar bileşiklere birkaç örnek verelim:

Polar moleküller: H2O, NH3,  C2H5OH, NaCI, CO, NO, HCI, HCOOH

Apolar moleküller: CO2, BH3, CH4, C2H4, CCI4, H2

Şuna dikkat etmek gerekir ki kovalent bağlarda bağın apolar olması ile molekülün apolar olması aynı şey değildir. Örneğin BH3 molekülünde B ve H atomları arasında polar kovalent bağ (farklı atomlar oldukları için) oluşur. Ancak bu bağlar dengeli bir şekilde dağıldığından kutupsuz yani apolar bir molekül ortaya çıkar. Bu nedenle BH3 molekülü apolar bir maddedir.

Molekül Geometrisi ve Polarlık

Molekül geometrisi molekülün polar ya da apolar olmasında oldukça etkilidir. Örneğin etin molekülü doğrusaldır ve apolar yapı taşır.

Aşağıdaki tabloda bazı maddelerin molekül geometrisi gösterilmiştir. Bütün elementleri ezberleme imkanı yoktur. Ancak değerlik elektronlarla birlikte atomların ele alındığı zaman hangi element gruplarının nasıl bileşik yaptığını anlamak daha kolaydır.

Molekül VSEPR Gösterimi Merkez Atom Hibritleşmesi Molekül Geometrisi Bağ açısı Polarlık
C2H2 AX sp Doğrusal 180 Apolar
BH3 AX3 sp2 Düzlem üçgen 120 Apolar
CH4 AX4 sp3 Düzgün dörtyüzlü 109,5 Apolar
NH3 AX3E sp3 Üçgen piramit 107,3 Polar
H2O AX2E2 sp3 Açısal 104,5 Polar

Polarlık ile birlikte hibritleşme, molekül geometrisi, VSEPR gösterimi gibi konular iyi öğrenilirse çok iyi olur. Çünkü bütün bu bilgiler birbirini tamamlamaktadır. Bununla birlikte bu konunun iyi anlaşılması diğer konularda bileşikleri tanımlarken de çok işimize yarayacaktır.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

3 × 1 =