Değerlik Elektron Sayısı Nedir?

Atomla ilgili temel kavramlardan biri de elektron kavramıdır. Atomun merkezinde proton ve nötron, yörüngelerde ise elektron bulunur. Kimyada karşımıza çok çıkan ve öğrendiğimizde bize çok fayda sağlayacak kavramlardan biri de değerlik elektron sayısıdır. Bu yazıda değerlik elektron sayısı nedir, nasıl bulunur gibi konulara değinmeye çalışacağız.

Eğer atomla ilgili temel düzeyde dahi bilginiz yoksa size tavsiyemiz önce atom kavramını öğrenmenizdir.  Bunu hemen burada halledebiliriz: Atom nedir?

Atomun en yüksek enerji seviyesinde yer alan, başka bir deyişle en dış orbitallerde bulunan elektronlara değerlik elektron denir.

Değerlik elektronlar için İngilizce bir tabir olan valans elektron (valance electron) kavramı da kullanılmaktadır. Değerlik elektronlar elementler arasında kimyasal bağların kurulması açısından da çok önemlidir.

Elementlerin Değerlik Elektron Sayısı

Bir elementin değerlik elektron sayısını iki şekilde bulabiliriz. Bunlardan biri Lewis nokta yapısına bakmaktır. Diğeri de elektron konfigürasyonunu yazmaktır. Lewis nokta yapısı zaten elektron konfigüsyonu ile elde edilir. O yüzden önemli elementlerin elektron dizilimlerini yapabiliyor olmak gerekir.

Orbitallerde değerlik elektron sayısı bulma işlemi için sırasıyla 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 4s, 3d, 4p, 5s şeklinde elektronları yerleştiririz. Bol örnek yaparak sizler de bunu yapmayı öğrenebilirsiniz.

Dizilimde en yüksek enerji düzeyindeki elektron sayısına bakılır. En yüksek düzey başta yazılan sayıyla belirlenir. Eğer başta yazılan sayıdan 2 tane eşit varsa o zaman toplanır. Örneğin 2s2, 2p4 şeklindeyse 2 + 4 = 6 bulunur.

Şimdi en temel elementleri sırasıyla gösterelim.

  • H: 1s1 değerlik elektron sayısı 1’dir çünkü tek yörüngede 1 elektron vardır.
  • He: 1s2 tek orbitalde 2 elektron bulunduğu için değerlik elektron sayısı 2’dir.
  • Li: 1s2 2s1 en büyük yörüngede (2s) 1 elektron olduğu için değerlik elektron sayısı 1’dir.
  • Be: 1s2 2s2 en büyük yörüngede (2s orbitali) 2 elektron bulunur.
  • B: 1s2 2s2 2p1 burada 2s ve 2p orbitalleri dış orbitallerdedir. Toplamda 2 + 1 = 3 değerlik elektron vardır.
  • C: 1s2 2s2 2p2 değerlik elektron sayısı 4 olacaktır. (2 + 2 = 4)
  • N: 1s2 2s2 2p3 değerlik elektron sayısı 5’tir. (2 + 3 = 5)
  • O: 1s2 2s2 2p4 değerlik elektron sayısı 6’dır. (2 + 4 = 6)

Son olarak flor için de değerlik elektron bulma görevi sizin olsun. Florun atom numarası 9 olduğuna göre 9 elektronu dağıtmanız gerekecektir. Sırasıyla yaptığınız zaman F: 1s2 2s2 2p4 şeklinde olur. Yani değerlik elektron sayısı 2 + 5 = 7 olacaktır.

Değerlik elektron sayısı nedir

B Grubu İçin Değerlik Elektron Sayısı

Elementlerde değerlik elektron sayısı nasıl bulur öğrendik. Periyodik tabloda B grubu elementleri için de değerlik elektron sayısı aynı şekilde bulunur. Sadece b gruplarının değerlik elektron sayısı bulunurken işin içine d orbitalleri de dahil olur.

Örneğin atom numarası 26 olan demir elementi için elektron dizilimine bakalım. Fe: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2 şeklinde olur. Burada değerlik orbitalleri 3d ve 4s orbitalleridir. Bu nedenle 2 + 6 = 8 olduğuna göre demir 8B grubunda bulunmaktadır.

B grubu elementleriyle ilgili yine elektron konfigürasyonuna bakmak gerekir. Ancak bu elementler A grubu elementleri kadar çok karşımıza çıkmaz.

Değerlik Elektron Sayısı Tablosu

Elementlerin hepsinin değerlik elektron sayısını ezbere bilmek mümkün değildir. Her zaman da hesaplama yapamayacağımıza göre periyodik tablodaki önemli grupların değerlik elektronlarını bilmek bize avantaj sağlar.

Değerlik Elektron Sayısı Tablosu
Grup numarası Değerlik elektronları
1A (alkali metaller) 1
2A (toprak alkali metaller) 2
3A grubu 3
4A grubu 4
5A grubu 5
6A grubu 6
7A grubu (halojenler) 7
8A grubu (soygazlar) 8

Yukarıdaki tabloda A gruplarının değerlik elektron sayılarını bulabilirsiniz.

İyonların değerlik elektron sayıları bulunurken de aynı yöntemle hesaplama yapılıp kaç tane elektron verilip alındığına bakılır. Atomlar kararlı hale geçebilmek için iyonlaşır.

Yorum YAZIN

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

9 + fourteen =